Qing-gildehuis
Audiogids Wanshou-paleis
Het gildehuis dat de kooplieden uit Jiangxi langs de Tuo-rivier bouwden, met drie poorten op één lijn met de drie bogen van de Hongbrug, zodat de rijkdom met het water naar binnen kon stromen, en dat overleefde als bankbiljettendrukkerij, kazerne en school.
- 40 min audio
- Qing-dynastie
Het werd in 1755, jaar 20 van keizer Qianlong, gebouwd door de kooplieden uit de provincie Jiangxi die in Fenghuang handel dreven, en was bijna 200 jaar hun gildehuis, gewijd aan hun beschermheilige Xu Zhenjun. In 1854 voegde Yang Si het Xichang-paviljoen toe en in 1928 werd naast de poort de Yang-toren gebouwd. De twintigste eeuw maakte er een bankbiljettendrukkerij, kazerne, textielfabriek, school en graanopslag van, en van het hele complex overleefden alleen de grote poort en de hoofdzaal. Nu is het het Kunstmuseum van Fenghuang en, buiten Jiangxi, een van de twee best bewaarde Wanshou's van China.
Ernaast verheft zich de Wanming-pagode, die van de Tienduizend Namen. Ze staat op de plek van een torenoven waar beschreven papier met eerbied werd verbrand, tijdens de Culturele Revolutie neergehaald, en werd tussen 1985 en 1988 gebouwd door de inwoners van Fenghuang op initiatief van de schilder Huang Yongyu. En de legende vertelt dat de lokale bevolking aan de overkant van de helling de rijke vreemdelingen antwoordde met een stil duel van tempels, ramen en spitsen.
Hoogtepunten
- Grote poort met drie deuren — Op één lijn met de drie bogen van de Hongbrug, zo'n 100 m stroomopwaarts
- Operatoneel van twee verdiepingen — Elke dag dans en folklore voor de hoofdzaal
- Hoofdzaal — 22 kolommen, het beeld van Xu Zhenjun en het bord van de IJzeren Zuil
- Nokversiering van porselein — Een geglazuurde kalebas tussen twee draken van gekleurde scherven
- Wanming-pagode — 7 zeshoekige verdiepingen, door een heel dorp gebouwd op de resten van een papieroven
Aan de oever van de Tuo-rivier, een honderd meter stroomafwaarts van de Hongbrug, verheft zich het Wanshou-paleis (万寿宫), ook wel Gildehuis van Jiangxi genoemd. Het werd niet gebouwd door een clan uit Fenghuang of een keizerlijk ambtenaar, maar door mensen van buiten: de kooplieden uit de provincie Jiangxi die in de stad handel dreven en die, ver van huis, een eigen plek nodig hadden om samen te komen, tot hun beschermheilige te bidden en tussen landgenoten te slapen. De meeste bronnen dateren de bouw in 1755, jaar 20 van keizer Qianlong; een andere vervroegt hem tot 1747, en een derde plaatst de oorsprong aan het eind van de Ming of het begin van de Qing, met 1755 als jaar van het grote werk.
De geschiedenis van het Wanshou-paleis is in lagen geschreven. In 1854, jaar 4 van Xianfeng, voegde Yang Si het Xichang-paviljoen toe aan de westkant; in 1928, jaar 17 van de Republiek, werd de Yang-toren gebouwd naast de noordkant van de hoofdpoort. Daarna kwamen gebruiken die geen enkele koopman zich had kunnen voorstellen: tijdens de Republiek en de eerste jaren van de Volksrepubliek was het complex bankbiljettendrukkerij, kazerne voor de bestrijding van het bandietendom in de districten Feng, Ma en Lu, textielfabriek, lagere school en graanopslag. De meeste zalen werden verbouwd of gesloopt. Alleen de grote poort en de hoofdzaal bleven staan, en toch is het, samen met dat van Huize in Yunnan, een van de twee best bewaarde Wanshou’s buiten Jiangxi.
Zijn architectuur begrijp je vanaf de rivier. De drie poorten van de gevel kijken recht naar de drie bogen van de Hongbrug; erachter leiden negen treden, geflankeerd door stenen leeuwen, naar de binnenplaats, waar een operatoneel van twee verdiepingen tegenover de hoofdzaal staat, gedragen door 22 kolommen. Bovenaan toont de nok van kleine pannen wolken, bloemen en dieren, met chiwen-hoekversieringen aan de uiteinden en in het midden een geglazuurde kalebas tussen twee draken van scherven rood, oranje, geel, blauw en paars porselein. Nu herbergt het oude gilde het Kunstmuseum van Fenghuang, met een zaal gewijd aan de schilder Huang Yongyu, en ernaast verheft zich de Wanming-pagode.
Om te weten wat er te zien is bij het Wanshou-paleis leidt de audiogids je er in vier haltes en 40 minuten doorheen: van de poort die naar de brug kijkt naar de operabinnenplaats, van de zaal van de beschermheilige naar de voet van de pagode, aan het water. De rode draad is één: het huis ver van huis van enkele vreemdelingen die hun deuren naar de rivier openzetten opdat het fortuin met haar mee zou binnenkomen.
Zijn poorten kijken naar de Hongbrug, een honderd meter stroomopwaarts, en stroomafwaarts strekken zich de paalwoningen van Huilongge uit, boven dezelfde rivier gehangen.
Drie poorten gericht op de Hongbrug
Wanshou-paleis
Samenvatting van deze stop
De route begint voor de grote poort, een van de twee onderdelen van het complex die de twintigste eeuw doorstonden. Ze is hoog en opent zich in drie deuren, en haar oriëntatie is geen toeval: alle drie kijken recht naar de drie bogen van de Hongbrug, zichtbaar op zo’n 100 meter stroomopwaarts. Het idee was dat de rijkdom het paleis zou binnenkomen zoals het water van de Tuo de stad bereikt, voortgeduwd door de stroom en over de brug.
Wie het zo ontwierp, waren de kooplieden uit Jiangxi die zich in Fenghuang hadden gevestigd en hier in 1755 hun gildehuis bouwden. Tegen de noordkant van de poort staat de Yang-toren, toegevoegd in 1928, toen het gebouw al ruim anderhalve eeuw stond. Buiten zijn herkomstprovincie is alleen het Wanshou van Huize, in Yunnan, even goed bewaard als dit.
Die as tussen poorten en bogen is de eerste sleutel om het gebouw te lezen, en ze eindigt niet bij de drempel. Voor de poort vertelt de gids hoe ver die vanaf de rivier getrokken lijn reikt.
Van schuilplaats voor kooplieden tot kazerne
Operatoneel van twee verdiepingen
Samenvatting van deze stop
Achter de poort tilt een trap van negen treden met een paar gesneden stenen leeuwen de toegangszaal boven de binnenplaats uit. Tegenover de hoofdzaal, rechts van de ingang, staat een oud operatoneel van twee verdiepingen dat zijn functie niet heeft verloren: elke dag worden er dansen en folkloreshows opgevoerd, elk half uur van 8.30 tot 12.00.
Bijna 200 jaar lang was het complex het huis van de kooplieden uit Jiangxi in Fenghuang. Er wordt verteld dat elke koopman uit die provincie die ver van huis handel dreef, gratis in een Wanshou kon logeren, onder bescherming van zijn beschermheilige: een gastvrijheidsnetwerk tussen landgenoten, lang voordat er herbergen met reservering bestonden. Een koopman die de rivier opvoer naar deze stad wist dat hij hier onderdak had.
De twintigste eeuw brak met die gewoonte zonder pardon. Bankbiljettendrukkerij, kazerne tegen het bandietendom in drie districten, textielfabriek, lagere school en graanschuur: elk gebruik liet zijn spoor na, en de meeste zalen verdwenen of werden verbouwd. Op de binnenplaats reconstrueert de audiogids die weg van toevluchtsoord naar kazerne, voor het toneel dat nu weer klinkt.
De IJzeren Zuil en de zonnestraal
Beeld van Xu Zhenjun
Samenvatting van deze stop
De hoofdzaal rust op 22 kolommen die met balken en dwarsbalken verbonden zijn tot een houten constructie met grote overspanning. Binnen bewaart ze het beeld van Xu Zhenjun, de heer van Jingyang, de naam waaronder Xu Xun bekendstaat, de beschermheilige aan wie de emigranten uit Jiangxi hun Wanshou’s door heel China wijdden. Boven de zaal draagt een horizontaal bord vier tekens, 铁柱功崇, ‘Tiezhu gong chong’: ‘Verheven is het verdienste van de IJzeren Zuil’.
Die vier tekens verwijzen naar een stichtingslegende uit Nanchang, door de overlevering bewaard. Meer dan 1600 jaar geleden joeg een jiao-draak stormen op bij de aanlegsteiger aan de Zhang-rivier en verwoestte hij de stad. Xu Xun, die zijn ambt van magistraat van Jingyang had neergelegd, bevocht hem met zijn magische zwaard, goot een ijzeren zuil en liet hem geketend achter in een diepe put bij de Guangrun-poort. Toen hij ten hemel voer, bouwden de inwoners daar een heiligdom voor hem, het Wanshou van de IJzeren Zuil, moederhuis van alle Wanshou’s die de kooplieden uit Jiangxi door het land bouwden.
Een lokale overlevering voegt een detail toe dat de as van buitenaf sluit: op heldere dagen in zomer en herfst weerspiegelt de ondergaande zon in de Tuo, steekt hij de middelste boog van de Hongbrug over en valt hij door de middelste deur van het paleis naar binnen. Waar dat licht stilhoudt, vertelt de gids bij het beeld van de beschermheilige.
Tienduizend namen voor een gevallen toren
Wanming-pagode
Samenvatting van deze stop
Ten westen van het complex staat het Xichang-paviljoen, de toevoeging van 1854, en daarachter, aan de noordelijke oever van Shawan, de Wanming-pagode. Ze staat op de plek van de Zizhilu-toren, een oven waar beschreven papier met eerbied werd verbrand: een zeshoekige bakstenen toren van drie verdiepingen en 11 meter, die de meeste bronnen in het Jiaqing-tijdperk (1796-1820) dateren en een andere in 1776. De Culturele Revolutie maakte er een ruïne van. In 1985 zette de schilder Huang Yongyu, geboren in Fenghuang en wiens werk nu een eigen zaal heeft in het museum van het oude gilde, samen met de buurtbewoners en de lokale overheid een nieuwe pagode in gang, voltooid in 1988. Ze kreeg de naam Wanming, ‘van de Tienduizend Namen’, naar de collectieve inspanning die haar betaalde.
Ze heeft zeven zeshoekige verdiepingen van grijze baksteen, mortel en gewapend beton, met 4,5 meter doorsnede aan de voet, die per verdieping 0,3 meter afnemen, en koperen belletjes aan de dakranden; haar hoogte is 22,98 meter, hoewel een bron 21 geeft. Boven de deur naar de rivier staan de tekens 万名塔 en op de eerste verdieping zes tweeregelige spreuken van beroemde personen. Je kunt er niet in, maar haar muren blijven namen toevoegen: bezoekers laten handtekeningen en inscripties achter, sommige op meer dan twee meter hoogte. Vanaf haar voet, naar het westen kijkend, zie je de Hongbrug met haar paviljoen, dezelfde as waar de drie poorten van het paleis op gericht zijn.
De legende vertelt dat tussen de inwoners van Fenghuang en de kooplieden uit Jiangxi een stil duel van tempels woedde: enorme ronde ramen op de helling aan de overkant, een kleine witte pagode in Shawan, anders dan deze, en een verontrustende figuur in een boeddhistische tempel. Aan de voet van de pagode, naast het water, sluit de audiogids de route af door te onthullen wie naar wie keek in dat duel aan beide zijden van de Tuo.
