Hedendaagse boeddhistische tempel
Audiogids Wat Huay Pla Kang
Een heuvel met ruïnes en strohutten, sinds 2005 omgevormd tot een tempel waar een witte Guanyin van 69 meter het landschap beheerst en elke bezoeker helpt een weeshuis voor kinderen van de bergvolken en een gratis ziekenhuis in stand te houden.
- 60 min audio
- Chinees-Lanna-architectuur
Boeddhistische tempel opgetrokken op de ruïnes van een verlaten klooster, waar de monnik Phob Chok op 19 november 2005 aankwam en dat in 2009 de officiële tempelvergunning kreeg. Tegenwoordig omvat hij een witte betonnen Guanyin van 69 meter met een lift tot in haar hoofd, de Phop Chok Dhamma Chedi, een toren van negen verdiepingen met Chinese daken en Birmaanse spits, omringd door 12 kleine chedi's, en een ubosot van wit stucwerk, in een mengeling van Chinese en Lanna-traditie.
Terwijl boven de godin van het mededogen naar de horizon kijkt, kan beneden, op de parkeerplaats, degene die de auto van de bezoeker voor 50 baht wast een man zijn die net uit de gevangenis komt. Onder het motto ‘Goede mensen terugbrengen naar de samenleving’ geeft de tempel werk en opleiding aan bergkinderen en ex-gedetineerden, die discipline, talen en het serveren van koffie leren; in 2022 werd die koffie verkocht voor 1 baht per ons, 20 baht voor het grote glas.
Hoogtepunten
- Witte Guanyin — 69 meter beton en een lift van 25 verdiepingen tot in haar hoofd
- Hoofdzaal — Met de hand gesneden wit stucwerk met draken en boeddhistische taferelen, met het landschap gezien door de ogen van het beeld
- Phop Chok Dhamma Chedi — Negen verdiepingen met Chinese daken en Birmaanse spits, omringd door 12 kleine chedi's
- Sandelhouten Guanyin — 7 meter hoog en 7 breed, in 108 dagen gesneden
- Witte ubosot — Trap van nagas en een witte Boeddha onder een zilveren boom
Op een heuvel ten noorden van Chiang Rai steekt een witte figuur ter grootte van een gebouw al ver voor aankomst vanaf de weg uit. Het is de grote Guanyin van Wat Huay Pla Kang (วัดห้วยปลากั้ง): de bodhisattva van het mededogen in wit beton, 69 meter hoog, ongeveer zoveel als een gebouw van 25 verdiepingen. Naast haar verheft zich een toren van negen verdiepingen met Chinese daken en een Birmaanse spits, en eromheen liggen een ubosot van wit stucwerk, de verblijven van de kinderen van de tempel en een ziekenhuis. Twee decennia geleden was hier niets van dat alles.
De geschiedenis van Wat Huay Pla Kang is zeer recent. Tot 2005 bewaarde de heuvel alleen de ruïnes van een verlaten tempel tussen het struikgewas. Op 19 november 2005 vestigde de monnik Phob Chok zich erin, en de bewoners van de gemeenschap Huay Pla Kang hielpen hem hem te herstellen. Op 24 juli 2009 kreeg die kloosterschuilplaats de officiële tempelvergunning onder zijn huidige naam, en Phob Chok werd zijn eerste abt. Er is een andere chronologie: volgens sommige bronnen waren de bewoners al in 2001 begonnen met het bouwen van een klooster op de plek, vóór de komst van de monnik.
Het monument is ook de etalage van een sociaal werk. Het eerste jaar brachten de bewoners twee wezen naar de tempel; in 2015 onderhield de tempel meer dan 700 wezen en ouderen. Het verblijf van de meisjes, drie verdiepingen en 28 kamers gebouwd met steun van de Thaise Woningbouwbank van de overheid, kreeg de naam ‘Phob Chok Condo Dhamma’, het dharma-appartementencomplex van Phob Chok, en herbergde datzelfde jaar meer dan 200 meisjes, van kleuterschool tot universiteit, zes tot acht per kamer. Een slaapzaal voor weesmeisjes, gedoopt met het vastgoedjargon van Bangkok, vat de toon van de plek goed samen.
De architectuur van Wat Huay Pla Kang kruist China, Noord-Thailand en Birma: gekleurde draken, pannendaken bekroond met draken, een klokvormige spits en zalen van gesneden stucwerk. Om te weten wat er te zien is in Wat Huay Pla Kang loopt de audiogids het terrein door in vier haltes en 60 minuten: van de voet van de Guanyin naar de zaal in haar hoofd, en van de drakentrap van de chedi naar de witte ubosot. Eén draad verbindt ze: de kolos die vanaf de weg te zien is, is geen monumentale gril, maar de gevel van een recent en kwetsbaar liefdadigheidswerk dat elk bezoek helpt overeind te houden.
Een andere witte tempel, opgetrokken op een eerdere, is de Witte Tempel van Chalermchai Kositpipat, ten zuiden van de stad. Dichterbij, op zo’n 5 km, liggen de Blauwe Tempel en Wat Phra Kaew, waar in 1434 de Smaragdboeddha verscheen.
Een Guanyin van 69 meter op ruïnes
Wat Huay Pla Kang
Samenvatting van deze stop
De route begint aan de voet van de witte Guanyin, het beeld dat de heuvel beheerst. Haar basis wordt omringd door een buitentrap met gratis toegang, en vanbinnen loopt een lift. De cijfers over haar hoogte komen niet helemaal overeen: het meest herhaalde is 69 meter, gelijk aan 23 verdiepingen volgens sommige bronnen en bijna 25 volgens andere, terwijl andere beschrijvingen van de tempel zelf van 79 spreken. In september 2015 was ze nog in aanbouw.
De wanverhouding is beter te begrijpen als men terugkijkt. Toen Phob Chok in 2005 aankwam, was het eerste wat werd opgetrokken een meditatiezaal en enkele houten monnikscellen met een dak van ya kha-gras. Tussen die strohutten op een ruïne van een tempel en de betonnen kolos ligt een afstand die moeilijk voor te stellen is.
Er is bovendien een misverstand in de bijnaam van de plek zelf: het complex staat in de volksmond bekend als de ‘Grote Boeddha’ van Chiang Rai. De reuzenfiguur stelt echter Guanyin voor, een bodhisattva uit de mahayana-traditie, en geen Boeddha. Aan de voet van het beeld vertelt de audiogids wie de figuur die van bovenaf kijkt werkelijk is en waarom ze hier staat.
Naar het noorden kijken door de ogen van Guanyin
Hoofdzaal van de Guanyin
Samenvatting van deze stop
De klim heeft zijn eigen proloog. Voordat men in de lift stapt, ontvangen jongeren in uniform in militaire stijl of in Chinese qipao, die meerdere talen spreken, de bezoeker en drukken op de knop. Zo trof een groep studenten die de tempel bezocht het in 2022 aan, terwijl abt Phob Chok hun raadsels opgaf en moraliserende verhalen vertelde: een mengeling van kazerne, Chinese salon en hotel die elders moeilijk te vinden is.
De lift stijgt 25 verdiepingen tot het hoofd van het beeld. Boven wacht een geheel witte zaal van met de hand gesneden stucwerk met draken en boeddhistische taferelen, naar buiten geopend door ramen op de hoogte van de ogen en het voorhoofd van de Guanyin.
De bijzonderheid van de plek zit in het gezichtspunt: het landschap van Noord-Thailand wordt van binnen het hoofd van de godin bekeken, door haar blik. In de witte zaal onthult de audiogids wat er achter die ramen en de reliëfs eromheen schuilt.
De toren die de abt in een droom zag
Chedi van negen verdiepingen
Samenvatting van deze stop
De Phop Chok Dhamma Chedi draagt de naam van zijn abt en stapelt negen driehoekige niveaus, met pannendaken in Chinese stijl bekroond met draken en een klokvormige spits in Birmaanse stijl. Zijn basis wordt omringd door een krans van 12 kleine chedi’s, en de hoofdtrap loopt tussen twee grote gekleurde Chinese draken die als leuning dienen. Het ontwerp ontstond uit een nimit, een droomvisioen dat Phob Chok over deze heuvel had.
De dromer kwam laat tot het kloosterleven. Hij werd geboren als Phob Chok Maphaisankit op 13 juli 1959, als vierde kind van een Chinese koopmansfamilie uit Tha Muang, in Kanchanaburi, en werd pas op 26 oktober 1997, op 38-jarige leeftijd, tot monnik gewijd, in Wat Bang Krawan Ram (Ratchaburi). Om de toren te bouwen bood een ingenieur uit Bangkok aan hem op te trekken en stelde de Taiwanese zakenman Chen Xian Bao het geld beschikbaar; de eerste heipalen werden op 26 april 2007 geslagen.
Binnen zit een sandelhouten Guanyin van aromatisch hout uit China, Myanmar en India, in 108 dagen gesneden, 7 meter breed en 7 hoog; op andere verdiepingen verschijnen andere vormen van Guanyin en gesneden boeddha’s. Volgens een gedocumenteerde plaatselijke traditie verhoort elke vorm een ander verzoek: aan de helende Guanyin vraagt men genezing, aan de driegezichtige die demonen bedwingt het vereffenen van karmische schulden met de schuldeisers uit vorige levens, en aan andere promoties of dat het geld weer gaat rollen. Bij de drakentrap legt de audiogids uit hoe deze toren van spirituele loketten werkt.
Een zak rijst voor de kinderen van de heuvel
Witte ubosot
Samenvatting van deze stop
De witte ubosot, de wijdingszaal, wordt bereikt via een trap geflankeerd door nagas; binnen zit de hoofdboeddha, eveneens wit, onder een zilveren boom. Maar het verdienstelijke gebaar dat het meest bij deze tempel past is niet de kaars of de bloem, maar een zak rijst: de bezoeker koopt een zak voor 100 baht en biedt die aan, en die rijst wordt gekookt voor de wezen en de kinderen van de bergvolken die op de heuvel wonen.
Die kinderen zitten achter een groot deel van wat te zien is. In 2015 behoorde meer dan de helft van de opgenomen minderjarigen tot bergvolken, vooral akha en lahu, plus yao, karen, hmong en Chinese haw. Dat jaar stonden de kinderen na elke maaltijd, in groepen van 50 tot 80, in de rij voor de abt, reciteerden de Dharani Sutra voor Guanyin en ontvingen hun dagloon: 10 baht op de kleuter- en basisschool, tot 100 voor de universiteitsstudenten.
Het werk werd uitgebreid met een ziekenhuis van 90 bedden, gebouwd met meer dan 730 miljoen baht aan giften en geopend op 1 december 2022, dat elke dag zo’n 300 mensen behandelt, gratis voor wie geen middelen heeft. Het evenwicht is broos: in juni 2026, met maandelijkse uitgaven van meer dan 6 miljoen baht en minder bezoekers na de stijging van de brandstofprijzen, had het ziekenhuis nog geld voor ongeveer twee maanden. Bij de nagatrap sluit de laatste halte van de audiogids de cirkel tussen het beeld, de zak rijst en wie de heuvel op komt.
