Historisch stadje aan de Li-rivier
Audiogids Oud stadje Xingping (Xingping Guzhen)
Meer dan drie eeuwen was het de hoofdplaats van het district Xiping; toen de zetel in 590 naar Yangshuo verhuisde, bleven Xingping de Li-rivier, een markt en een straat van stenen platen die afdaalt naar de oude aanlegsteiger van Rongtan.
- 90 min audio
- Dorp aan de Li-rivier
Het oude stadje Xingping was vanaf het jaar 265, ten tijde van het koninkrijk Wu, zetel van het district Xiping en bleef marktplaats toen de hoofdplaats volgens de plaatselijke bronnen in 590 naar Yangshuo verhuisde. Zijn oude straat, een geplaveide weg van bijna een kilometer, daalt tussen huizen van grijze baksteen en gildehallen van handelaars uit andere provincies af naar de oever van de Li, en onderweg bewaart ze de Guandi-tempel, gesticht in 1739, met zijn operapodium uit de Qingtijd. Sinds 2007 staat het op de lijst van Beroemde Historische en Culturele Stadjes van China.
De rivier die het welvarend maakte is dezelfde die het op de proef stelt. In de Ming- en Qingtijd was Xingping de grootste nederzetting aan de oever van de Li en vanaf zijn aanlegsteiger voer men naar verschillende steden; op 19 juni 2024 overspoelde de ergste overstroming in Guilin sinds 1998 die aanlegsteiger en de straten van het oude centrum, en meer dan duizend mensen moesten op vlotten worden geëvacueerd tussen West Street en Xingping.
Hoogtepunten
- Plaquette ‘Oud Xiping’ — De naam van het in 265 gestichte district, bij de ingang van de straat
- Oude straat van stenen platen — Bijna een kilometer tussen bakstenen huizen en gildehallen tot aan de rivier
- Wannian-podium — Meer dan 20 operakerven in de pilaren van de Guandi-tempel van 1739
- Grote banyanboom — Een stam waarvoor acht mensen met gestrekte armen nodig zijn om hem te omarmen
- Aanlegsteiger van Rongtan — Platen met uitgehouwen draken en feniksen naast de Li-rivier
Aan de oever van de Li-rivier, met de Laozhai-piek die de kade bewaakt, presenteert het oude stadje Xingping (Xingping Guzhen) zich nu als een straat vol souvenirs die naar het water afdaalt. Onder die recente laag liggen een districtshoofdplaats, een riviervlaag die de grootste van de Li was en een tempel wiens podium nog de sporen draagt van eeuwen opera.
De geschiedenis van Xingping begint in het jaar 265, het eerste jaar van het Ganlu-tijdperk van het koninkrijk Wu, ten tijde van de Drie Koninkrijken, toen de plaats zetel werd van het district Xiping. In 590, het tiende jaar van het Kaihuang-tijdperk van de Sui, verhuisde de zetel naar Yangshuo en bleef Xingping over als eenvoudige marktplaats; na verloop van tijd werd de naam Xiping, vanwege de gelijkende klank, Xingping. De bronnen vertellen dat moment niet gelijk: de plaatselijke spreken van de verplaatsing van de zetel, of van de opheffing van Xiping om het district Yangshuo te worden, terwijl de Chinese Wikipedia de oprichting van Yangshuo in 590 voorstelt als een afsplitsing van het district Shi’an, zonder Xiping te noemen. Ook de telling van de ouderdom danst: de datum 265 geeft het meer dan 1.700 jaar, al spreekt een toeristenpagina van meer dan 1.300; die van 265 wordt door de plaatselijke Chinese bronnen gesteund.
De architectuur van Xingping leest men langs één enkele weg: een geplaveide straat van zo’n 1.000 meter die van het zuidoosten van het stadje naar de Banyanbron en de aanlegsteiger loopt, geflankeerd door oude huizen van grijze baksteen en hout, rijen aaneengebouwde woningen met een eigen schoorsteen en gildehallen van handelaars uit verschillende provincies in de Ming- en Qingtijd. Op nummer 23 van de Rongtan-straat staat nog de Guandi-tempel, gesticht in 1739, waarvan een zijhal en het operapodium bewaard zijn. Aan het eind van de afdaling, op de oude aanlegsteiger van Rongtan, liggen platen met uitgehouwen draken en feniksen, de bouwplaats van het Hexi-paviljoen en, een trap hoger, een achthoekig paviljoen van drie verdiepingen. In 2006 werd het oude centrum gerestaureerd en omgebouwd voor het toerisme, en op 31 mei 2007 kwam Xingping op de derde lijst van Beroemde Historische en Culturele Stadjes van China.
Het stadje heeft ook een eigen smaak. Zoals men in Xingping vertelt, werd de songhua tang, gefrituurde ballen kleefrijst, omwikkeld met suikerstroop en zwarte sesam en in blokken gesneden, rond het tiende regeringsjaar van Kangxi bedacht door ambachtslieden uit Fuzhou; hij kwam begin jaren twintig van de vorige eeuw in Yulin aan en een bediende van die winkels nam het recept mee terug. Over de naam circuleren twee versies: of hij verwijst naar zijn korrels, gouden als dennenstuifmeel, of hij is een verbastering van ‘suhua’, het knapperige snoep dat in de mond smelt. Hij wordt in het stadje nog steeds met de hand gemaakt.
Om te weten wat er te zien is in Xingping loopt de audiogids in vijf haltes en 90 minuten door de oude straat, van de plaquette bij de ingang naar de gildehallen, het podium van de Guandi-tempel, de grote banyanboom en de aanlegsteiger van Rongtan. Eén paradox verbindt ze: een stadje dat de hoofdstedelijke status verloor en alleen de rivier overhield, en een rivier die het rijkdom gaf en in 2024 zijn straten onder water zette.
Hier eindigt de bekendste vaart over de Li-rivier, die van de ondiepte van het biljet van 20 yuan. In Yangshuo vertelt West Street de andere kant van de rivier: de straat die vanaf de aanlegsteiger groeide tot ze vol rugzaktoeristen zat.
Een plaquette met de naam van de verloren hoofdplaats
Plaquette ‘Oud Xiping’
Samenvatting van deze stop
Bij de ingang van de geplaveide straat hangt een plaquette met het opschrift ‘Oud Xiping’. Er staat niet Xingping, de huidige naam, maar die van het district dat hier vanaf het jaar 265 zijn zetel had. Zo stelt het stadje zich voor: met de titel van een hoofdplaats die het in 590 ophield te zijn, toen de zetel naar Yangshuo verhuisde en Xingping de markt overhield.
Die hoofdplaats is niet helemaal verdwenen. Ten zuidoosten van de oude straat, in Shizidan, zijn de ruïnes van de districtsstad Xiping bewaard gebleven: de contour van haar muur is nog leesbaar en de grond ligt bezaaid met scherven van oude baksteen, dakpan en aardewerk.
Eeuwen later vond het stadje een kleine revanche op de hoofdplaats die alles had meegenomen, althans volgens de zinnen die het met trots herhaalt. Aan de schilder Xu Beihong, die naar de natuur kwam schilderen en de zonsondergang van Xingping in zijn doeken bracht, wordt de uitspraak toegeschreven ‘Het mooiste van Yangshuo ligt in Xingping’; en aan maarschalk Ye Jianying, na zijn bezoek in 1963, de regel waarmee een van zijn gedichten eindigt: ‘Inderdaad, het beste ligt in Xingping’. Voor de plaquette vertelt de vertelling hoe een verloren naam nog steeds welkom heet.
Vreemde gilden en een schoorsteen per huis
Gildehallen en huizen met schoorsteen
Samenvatting van deze stop
Het middendeel van de oude straat toont waarvan Xingping leefde toen het geen hoofdplaats meer was. Het is een geplaveide weg van bijna een kilometer, geflankeerd door oude bakstenen huizen en door gildehallen van handelaars uit verschillende provincies, gebouwen uit de Ming- en Qingtijd die verraden dat een groot deel van deze straat werd gebouwd door handelaars van elders.
In de rijen aaneengebouwde huizen heeft elke woning haar eigen schoorsteen, een huiselijk detail dat zich langs de straat herhaalt en spreekt van gezinnen die, muur aan muur, elk hun eigen vuur brandend hielden.
De huidige drukte is de recentste laag van die geschiedenis. In 2006 werd het oude centrum gerestaureerd en omgebouwd voor het toerisme, en tegenwoordig is de straat grotendeels een souvenirmarkt, al staan er tussen de winkels nog tempels, operapodia en oude bruggen. Een jaar later, in 2007, kwam Xingping op de lijst van Beroemde Historische en Culturele Stadjes van China. In dit deel scheidt de audiogids wat decor is van wat al eeuwen overeind staat.
Operakerven op het podium van Guan Yu
Wannian-podium
Samenvatting van deze stop
Naast de oude straat werd de Guandi-tempel, gewijd aan generaal Guan Yu, in 1739 gesticht, het vierde regeringsjaar van Qianlong. Zijn gevel is verweerd en van het geheel zijn een zijhal en het operapodium bewaard, het Wannian-podium.
Het hout bewaart de fysieke herinnering aan de voorstellingen. In de twee pilaren van de podiumopening zitten meer dan 20 kerven die de opvoeringen achterlieten, en langs de rand van het toneel lopen vier houten reliëfs met scènes uit vier traditionele opera’s; op een ervan onthoofdt Guan Yu Cai Yang in ‘De ontmoeting in de oude stad’.
Aan de linkerkant van het podium staat een opvouwbaar houten scherm met vier panelen en bamboe in reliëf, onderaan ondertekend ‘geschenk van Banqiao, yichou-jaar van Qianlong’, dat wil zeggen 1745. De handtekening verwijst naar de beroemde schilder en kalligraaf Zheng Banqiao, maar die toeschrijving is door specialisten niet geverifieerd. Voor het podium legt de vertelling uit wat de kerven in de pilaren vertellen en waarom het scherm tot argwaan uitnodigt.
De banyanboom die de goden verzwolg
Grote banyanboom
Samenvatting van deze stop
Dicht bij de Banyanbron en het eind van de straat snijdt de grote banyanboom van Xingping de hitte door met een enorme schaduw. Voor zijn stam zijn de uitgestrekte armen van acht mensen nodig om hem te omarmen, en zijn wortels verstrengelen zich alsof ze alles wat op hun pad kwam hebben omarmd.
Dat is precies wat de legende vertelt. Volgens het volksgeloof werd de boom geplant toen het district in de derde eeuw werd gesticht, en met de eeuwen sloten zijn wortels alles in wat eromheen stond, tot ze vijf bodhisattvabeelden en een rots van zo’n 20 ton verzwolgen, die nu nog in de stam zouden zitten. Niemand kan het controleren zonder de boom om te hakken.
Zo wordt de banyanboom een levende draad tussen de verloren hoofdplaats en het stadje van nu. Onder zijn takken volgt de audiogids het spoor van die heilige beelden tussen de wortels.
Drakenplaten waar de rivier gaf en nam
Oude aanlegsteiger van Rongtan
Samenvatting van deze stop
Het hele stadje daalt naar dit punt af. Op de oude aanlegsteiger van Rongtan liggen op hun stenen basis nog grote platen met uitgehouwen draken en feniksen; het is de bouwplaats van het Hexi-paviljoen, en een trap hoger staan een achthoekig paviljoen van drie verdiepingen en de bouwplaats van de tempel van de God van het Noorden. Vanaf hier vertrokken de boten die Xingping tot de grootste nederzetting aan de oever van de Li maakten: vanaf zijn aanlegsteiger voer men naar verschillende steden, en dat rivierverkeer bracht het welvaart in de Ming- en Qingdynastie.
Dezelfde rivier die het rijk maakte, herinnerde het er in 2024 aan. Op 19 juni overspoelde de ergste overstroming in Guilin sinds 1998 de aanlegsteiger en de straten van het oude centrum, zette de begane grond van veel winkels onder water en dwong meer dan duizend mensen op vlotten te worden geëvacueerd tussen West Street en Xingping; een deel van de bewoners zocht zijn toevlucht op de eerste verdieping. De huidige kade, met zijn vlotten en veerboot, is het laagste punt van het stadje en was het eerste dat onder water kwam te staan.
Boven de kade rijst de Laozhai-piek op, en zijn pad heeft een eigen verhaal dat de plaatselijke overlevering bewaart. De klim was zo gevaarlijk dat er telkens ongelukken gebeurden en aan de voet een bord met klimverbod werd geplaatst, tot een Japanse reiziger die zich met de Chinese naam Lin Kezhi voorstelde de top bereikte, door het landschap werd betoverd en een pad van 1.149 stenen treden uit eigen zak betaalde, met leuningen op de steilste stukken en twee paviljoenen: dat van de Vrede, laag, en dat van de Vriendschap, op de top. Hij kwam elk jaar terug om periodes in het stadje door te brengen en bleef het pad onderhouden, dat voor iedereen gratis is. Aan het water sluit de laatste halte van de audiogids de wandeling af met dat cadeau, trede voor trede gegeven.
