Nationaal museum
Audiogids Drie Klovenmuseum
Een nationaal museum in de vorm van een dam, gebouwd om onderdak te bieden aan wat het stuwmeer van de Drie Kloven zou doen verdwijnen: van het fossiel van Wushan tot de bommen die op de oorlogshoofdstad vielen.
- 120 min audio
- Archeologie van de Yangtze
Het Drie Klovenmuseum opende op 18 juni 2005 tegenover de Grote Hal van het Volk van Chongqing, maar zijn afstamming begint in 1951 met het Museum van het Zuidwesten. De Staatsraad keurde de naam in 2000 goed en de bouw kostte 650 miljoen yuan. Het is het eerste museum van China dat de naam van een regionale cultuur draagt en, buiten Peking, het enige van nationale rang met het woord ‘China’ in de naam. Zijn gevel geeft het silhouet van de Drieklovendam weer en vertaalt de stad naar twee materialen: blauw glas voor het water en zandsteen voor de berg.
De paradox is zichtbaar: een gebouw in de vorm van een dam bewaart wat de dam zou verdrinken. Het stuwmeer dreigde veel plaatsen onder enkele meters water te zetten, of onder meer dan tien, en de staat investeerde meer dan 1.000 miljoen yuan in reddingsopgravingen; uit het gebied van Chongqing kwamen zo'n 183.000 stukken, en dit museum is hun belangrijkste depot. Daaronder een poortzuil uit de Han-tijd die een kolendrager drie jaar lang met de hand begroef, vloed na vloed.
Hoogtepunten
- Gevel in de vorm van een dam — Blauw glas voor het water en zandsteen voor de berg tegenover de Grote Hal van het Volk
- Poortzuil van Wuyang — De volledigste que uit de Han-tijd van China, drie jaar bewaakt door een drager
- Zaal van het Oude Ba-Yu — Een collectief graf in zijn geheel uitgesneden en de vogelvormige zun van Xiaotianxi
- Man van Wushan — Een kaak van zo'n 2 miljoen jaar oud waarvan de menselijkheid wordt betwist
- Halfpanorama van het Grote Bombardement — Een scherm van 10 × 37 m met Chongqing als oorlogshoofdstad
In het centrum van Chongqing, tegenover de Grote Hal van het Volk, geeft een breed, getrapt gebouw het silhouet van de beroemdste dam van China weer. Het is geen decoratieve knipoog: het Drie Klovenmuseum is uit datzelfde werk geboren. Het stuwmeer van de Drie Kloven zou veel plaatsen onder enkele meters water zetten, of onder meer dan tien, en de staat investeerde meer dan 1.000 miljoen yuan in reddingsopgravingen. Dit museum werd het belangrijkste depot van wat werd geborgen: uit het stuwmeer zijn in het gebied van Chongqing zo’n 183.000 stukken gekomen.
De geschiedenis van het Drie Klovenmuseum begint vóór het gebouw, met het Museum van het Zuidwesten, opgericht in 1951. De huidige naam kwam in 2000, de hoofdbouw in 2002 en de opening op 18 juni 2005, na een totale investering van 650 miljoen yuan. In 2023 begon het museum een algehele renovatie van zijn zalen, en op 18 mei 2024 introduceerde het de zaal ‘Majestueuze Drie Kloven’, met een maquette van de dam, en een tentoonstelling over de bescherming van de stukken, waarbij het restauratieatelier in de zaal zelf werkt, in het zicht van het publiek. Een rondbioscoop van 360° projecteert bovendien het natuur- en cultuurlandschap van de Drie Kloven zoals het vóór de dam was. Tussen januari en augustus 2024 bezochten 2,34 miljoen bezoekers de zalen.
Om wat te zien in het Drie Klovenmuseum te weten en zijn architectuur te begrijpen, ordent de audiogids het bezoek in vijf haltes, van de gevel aan het plein tot de zaal van de oorlogsjaren, en volgt één draad: een gebouw dat tegelijk dam, ark en schuilplaats is, de vorm waarmee Chongqing besloot niet te verliezen wat de rivier en de bommen wilden meenemen.
De oorlogshoofdstad die zijn laatste zalen portretteren blijft in het centrum zichtbaar: in Jiefangbei, de klokkentoren op het platgelegde kruispunt, en in Shibati, de trap naast waar de Grote Tunnel van Jiaochangkou lag.
Een gestrande dam tegenover de Grote Hal
China Three Gorges Museum
Samenvatting van deze stop
Vanaf het Plein van het Volk toont het museum zich als een breed, getrapt front op de helling dat het silhouet van de Drieklovendam weergeeft. Het beslaat het westelijke uiteinde van de Grote Hal van het Volk van Chongqing, het gebouw met traditionele daken dat aan de andere kant van het plein oprijst: museum, Plein van het Volk en Grote Hal vormen een ruimtelijk ‘drie-in-één’-ensemble.
De gevel leest men in twee materialen. Een grote gebogen gordijngevel van blauw glas symboliseert het water; de massieve zandstenen muren met rechte lijnen staan voor de berg. Het is de stad van rivier en berg, vertaald naar bouwmaterialen.
Dit plein stroomde op 18 juni 2005 om 10.30 uur vol voor de opening, die samenviel met de achtste verjaardag van Chongqing als rechtstreeks bestuurde gemeente: serpentines, vioolmuziek, burgemeester Wang Hongju die de ceremonie voorzat en de douane van Chongqing die ter plekke stukken aan het museum overdroeg. De vertelling voor de gevel geeft de sleutel om het hele gebouw te lezen voordat de deur wordt doorgegaan.
Een zegel dat ‘China’ durft te zeggen
Reuzenzegel op de gevel
Samenvatting van deze stop
Aan de voet van de toegangstrap gaat de blik omhoog naar rechtsboven op de gevel. Daar verenigt een enorm vierkant zegel in zegelschrift (zhuanshu), de oude kalligrafie van zegels, de negen tekens van de naam van het museum: 重庆中国三峡博物馆. Ze worden van boven naar beneden en van rechts naar links gelezen.
Die tekens vatten een ongewone institutionele geschiedenis samen. Het Museum van het Zuidwesten, opgericht in 1951, werd in 1956 omgedoopt tot Gemeentemuseum van Chongqing, toen het bestuursgebied Zuidwesten werd opgeheven. Op 27 september 2000 keurde het Algemeen Bureau van de Staatsraad de naam Drie Klovenmuseum van China goed, en de hoofdbouw van het nieuwe gebouw begon op 20 oktober 2002.
Het resultaat was dubbel uniek: het eerste museum van China dat de naam van een regionale cultuur draagt en, buiten Peking, het enige museum van nationale rang waarvan de naam het woord ‘China’ (中国) bevat. De audiogids loopt het zegel teken voor teken af en legt uit wat die naam voor een binnenlandse stad betekent.
De stenen reus die een drager redde
Poortzuil van Wuyang
Samenvatting van deze stop
Uit de benauwdheid van het plein stapt men de frisse lucht van de hal in, van bovenaf verlicht door een ronde glazen koepel in de vorm van een trechter. Ze werd bedacht als een gigantische ‘dauwopvangschaal’ (承露盘) die het idee oproept dat ‘het water van de Drie Kloven uit de hemel komt’; het water daalt vervolgens via een waterval op drie niveaus naar het Plein van het Volk.
In het atrium staat de que van Wuyang, een poortzuil uit de Han-tijd die als de volledigste van zijn soort in China wordt genoemd. Zijn redding is een episode die de lokale overlevering in detail bewaart. Op een middag in augustus 1998 verzamelde Wang Hongxiang, een kolendrager, geneeskrachtige kruiden aan de oever van de Yangtze, in het gehucht Jiangjun (dorp Wuyang, district Zhong), op een hoek die Gouzuandong heette, ‘de grot waar de hond doorheen glipt’. De door de vloed zacht geworden aarde stortte in en twee gesneden stenen kwamen tevoorschijn; de volgende dag verschenen een vermiljoenen vogel op de koord van een boog en een witte tijger van zo’n drie meter. Hij belde het erfgoedkantoor van het district en niemand nam op. Omdat de stenen te zwaar waren om mee te nemen, bedekte hij ze weer, en elke keer dat de rivier steeg keerde hij in de regen terug om te begraven wat het water had blootgelegd. Zo drie jaar lang, tot eind juni 2001 de opgraving begon.
De zuil draagt geen enkel geschreven teken, zodat niemand weet voor wie hij werd opgericht. De lokale overlevering wijst naar Yan Yan, gouverneur van Ba die zich volgens het verhaal weigerde te knielen voor Zhang Fei; maar het familiegraf van Huadengfen, achter de vindplaats opgegraven om de eigenaar te vinden, was al geplunderd en het raadsel blijft open. Bij de opening van het museum in 2005 stond de zuil onder de twintigtal stukken, uit meer dan 170.000, die vooraf waren geselecteerd opdat het publiek tien ‘museumschatten’ kon kiezen. In het atrium pakt de vertelling het verhaal van de drager weer op en de zin waarmee hij zelf uitlegde waarom hij die stenen bleef verzorgen.
Een graf onder de vloer en een fossiel in twijfel
Zaal van het Oude Ba-Yu
Samenvatting van deze stop
De zaal van het Oude Ba-Yu vertelt de oude geschiedenis van Chongqing met brons, gesneden stenen en vondsten uit de reddingsopgravingen van het stuwmeer: een groot deel van wat hier wordt getoond is in een race tegen de klok geborgen uit een vallei die onder water zou verdwijnen. In 2005 werd in deze zaal een collectief graf van vijf personen uit Daxi (Wushan) geplaatst, in zijn geheel uit de vindplaats gesneden, verstevigd en naar het museum verplaatst, waar het onder een glazen vloer werd getoond om het van bovenaf te bekijken.
Onder het brons uit de Ba-graven valt de vogelvormige zun van het grafveld Xiaotianxi in Fuling op, afkomstig uit een van de drie koningsgraven van de Ba. Hij verscheen als een koperen klomp bedekt met groene roest, zonder herkenbare vorm; in het laboratorium kwam, na verwijdering van de aarde en een bad in verdund zuur, langzaam een onmogelijk te classificeren dier tevoorschijn: vissenbek, arendsneus, duivenlichaam en eendenpoten, met inlegwerk van turkoois. Het is een wijnvat dat, afgezien van de vissenbek, geen enkele opening heeft.
De zaal bewaart bovendien het linker fragment van de onderkaak van de ‘Man van Wushan’, in 1985 gevonden in Longgupo (district Wushan) en gedateerd op ongeveer 2 miljoen jaar. Het museum telt hem onder zijn schatten als het oudste menselijke fossiel dat in China is gevonden, maar zijn menselijke aard wordt betwist: Milford Wolpoff twijfelde er in 1995 aan, en Russell Ciochon, die hem datzelfde jaar als hominide had gepubliceerd, trok zich in 2009 in Nature terug en schrijft hem toe aan een onbekende mensaap. De vertelling in de zaal zet het debat uiteen zonder het af te sluiten.
De oorlogshoofdstad onder de bommen
Halfpanorama van het Grote Bombardement van Chongqing
Samenvatting van deze stop
De zaal ‘Jaren van de Oorlog van Verzet’ heropende in september 2014 na twee jaar gesloten te zijn geweest. Haar middelpunt is het halfpanorama van het Grote Bombardement van Chongqing: een gebogen scherm van 10 meter hoog en 37 breed, naadloos geprojecteerd met vier projectoren, dat de stad onder de Japanse bombardementen toont met licht en geluid, vergezeld van audio en video van het burgerverzet.
Ernaast herschept een nagebouwd tafereel de tragedie van de Grote Tunnel van Jiaochangkou, de schuilkelder waar bescherming in catastrofe omsloeg. Het is de wond van het Chongqing van de voorlopige hoofdstad, en helpt een groot deel van de huidige stad te begrijpen.
De route eindigt zo met een verbinding van de twee draden van het museum: de rivier die het verleden dreigde te laten verzinken en de hemel die de stad bombardeerde. De slotvertelling rondt de stelling af van een gebouw dat tegelijk dam, ark en schuilplaats is.
