Prehistorie en mangrove
Audiogids Khao Khanab Nam
Twee kalksteentorens van zo'n 100 meter kijken elkaar van oever tot oever aan bij de monding van de Krabi-rivier. Aan hun voet bewaart een rotsoverhang het spoor van een hogere zee en van de prehistorische vissers die ernaast leefden.
- 60 min audio
- Prehistorie en mangrove
Khao Khanab Nam zijn twee kalksteenbergen van zo'n 100 meter, een op elke oever van de Krabi-rivier, in het subdistrict Pak Nam. Ze zijn het volkse embleem van de provincie, hoewel het officiële zegel liever oude zwaarden en de berg Phanom Bencha toont. De huidige stad werd in 1900 precies tegenover hen gebouwd, toen de gouverneur de provinciezetel hierheen verplaatste.
Aan de voet van de berg bewaart een rotsoverhang van 23 bij 7 meter een golfkerf op 5 meter hoogte: het merkteken van een zee die tussen 6.000 en 5.000 jaar geleden zo hoog stond. Daar werd in 1979 en 1999 opgegraven, en daar werd met opzet een strook onaangeroerd gelaten voor archeologen van de toekomst.
Hoogtepunten
- Twee kalksteentorens van zo'n 100 meter tegenover elkaar
- Zeekerf op 5 meter: de zee van zo'n 6.000 jaar geleden
- Rotsoverhang opgegraven in 1979 en 1999
- Strook zonder opgraving, gereserveerd voor toekomstige archeologen
- Grot met amuletten van koning Bhumibol die aan haar geschiedenis zijn verbonden
De geschiedenis van Khao Khanab Nam begint lang voordat Krabi Town bestond. De twee kalksteenbergen, van zo’n 100 meter, flankeren de Krabi-rivier in het subdistrict Pak Nam, en aan hun voet opent zich een rotsoverhang waar in 1979 en in 1999 werd opgegraven. Wie zoekt naar wat te zien is bij Khao Khanab Nam, vindt een route die archeologie, geologie en mangrove combineert: een golfkerf die aan een hogere zee herinnert, resten van prehistorische maaltijden en een grot waaruit de skeletten werden weggehaald. De volledige ervaring beleef je het best door de plek met de audiogids te verkennen, die bij elk punt het opvallendste detail bewaart. Rond de stad Krabi opent dezelfde kalksteen zich in grotten zoals die van de Tijgergrottempel, en op zo’n 7 km toont de Fossiele schelpenbegraafplaats een andere laag van de geologische geschiedenis van de kust.
Een embleem dat niet op het wapen staat
Chao Fa Pier
Samenvatting van deze stop
De route begint bij de Chao Fa-pier, met uitzicht stroomopwaarts. Vandaar zijn de twee torens te zien als een silhouet dat tussen beide oevers is ingelijst, en daarom zijn ze het volkse symbool van de provincie Krabi. De huidige stad ligt precies op deze plek: in 1900 verplaatste de gouverneur de provinciezetel van Ban Talad Kao naar de riviermonding, tegenover de twee bergen.
De paradox zit in het officiële zegel. Dat toont niet de torens, maar twee gekruiste oude zwaarden, de ‘krabi’ die in de provincie zijn gevonden, voor de zee en de berg Phanom Bencha, de hoogste top van de regio, met vijf pieken. Embleem van het volk aan de ene kant, institutioneel wapen aan de andere: een plaatselijk gebruik dat de vertelling op de pier zelf uitwerkt.
Honderd meter rots boven de mangrove
Drijvende steiger aan de voet van de berg
Samenvatting van deze stop
Vanaf een drijvende steiger aan de voet van de berg verandert de schaal. Wat vanaf de pier een silhouet was, wordt een loodrechte wand van zo’n 100 meter, en op beide oevers strekt zich een mangrove uit waarvan de wortels bij eb tevoorschijn komen.
Dat estuarium is sinds 5 juli 2001 Ramsargebied nummer 1100: 213 km² beschermd, waarvan meer dan 100 km² mangrove. De halte plaatst de bezoeker tussen de rots en een ecosysteem dat met het getij ademt.
De streep die een hogere zee achterliet
Kerf van het oude zeeniveau
Samenvatting van deze stop
Aan de voet van de berg opent zich een rotsoverhang van 23 bij 7 meter, tegen de rivier aan, waarvan de bodem zo’n 1,5 meter boven hoogwater ligt. In de wand loopt, op 5 meter hoogte boven de basis, een gladde kerf die door de golven is uitgesleten.
Die lijn is het spoor van een tijd waarin de zee zo’n 5 meter hoger stond dan nu, tussen 6.000 en 5.000 jaar geleden. De geoloog Paiboon Pramojanee vergeleek haar met de zeemerken van andere grotten in de omgeving. De bron die dit gegeven vermeldt, presenteert een onsamenhangende chronologie, want ze plaatst het in het Midden-Pleistoceen ondanks die leeftijd, zodat het debat over de exacte datum nog open is. De bodem van de overhang was volgens deze lezing een oever.
Een stuk grond bewaard voor de toekomst
Onopgegraven strook van de rotsoverhang
Samenvatting van deze stop
Aan de noordkant van de overhang wordt begrijpelijk wat daar gebeurde. In 1979 opende de archeoloog Douglas Anderson van de Brown University met Thaise onderzoekers een proefsleuf en vond aanwijzingen voor prehistorische menselijke bewoning. In 1999 groef een project van de Thaise regering, onder leiding van Pisuth Vijarnsorn, naast die sleuf om te onderzoeken hoe mensen van zo’n 6.000 tot 4.000 jaar geleden zich aan de kust aanpasten.
Er kwamen schelpen uit, dierenbotten met sporen van roosteren, tanden en slagtanden, houtskool, scherven van driepotige aardewerken vaten en een menselijk beenbot. De vondsten waren bestemd voor het Departement Schone Kunsten, behalve de houtskool, die voor radiokoolstofdatering naar de Verenigde Staten werd gestuurd. En het team liet met opzet een aangrenzende strook onopgegraven, gereserveerd voor archeologen met betere technieken.
Skeletten die vertrokken, amuletten die reizen
Khao Khanap Nam Cave
Samenvatting van deze stop
De grotmond, met stalactieten en stalagmieten, sluit de route af. Daar werden talrijke menselijke skeletten gevonden, samen met aardewerk en resten van geroosterd voedsel; vandaag is er geen enkel meer op de plek. Volgens de overlevering maakte een plotselinge vloed in één keer een einde aan een oude gemeenschap die in de grot woonde, en vandaar de opeenhoping van skeletten. Het is een hypothese: de opgravingen beschrijven een langdurige bewoning en er is geen gepubliceerde datering die de resten aan één enkele gebeurtenis koppelt. De plek diende vele generaties als woonplaats, van de prehistorie tot de tijd van de twee wereldoorlogen.
De afsluiter is een opmerkelijke episode. Voor de Phra Somdet Chitralada-amuletten, met de hand gevormd door koning Bhumibol Adulyadej uit materialen die in 1965 uit de 71 provincies van het land waren verzameld, leverde Krabi materiaal uit Tham Phra, deze grot. Elk exemplaar ging vergezeld van een certificaat met naam, datum en serienummer, en van een koninklijke opdracht: bladgoud op de achterkant van het beeld plakken en goed doen zonder iets terug te verwachten. In 2018 draaide de kunstenaar Chulayarnnon Siriphol voor de grot ‘Birth of Golden Snail’, een film die te maken kreeg met censuur.
