Boeddhistisch klooster
Audiogids Wenshu-klooster (Wenshu Yuan)
Een levend boeddhistisch chan-klooster midden in Chengdu dat tot de grond toe afbrandde en herrees rond de hut van één monnik: vandaag bidden zijn 80 monniken met een gezang in het Sichuanese dialect en is de toegang het hele jaar gratis.
- 60 min audio
- Chan-boeddhisme
Het Wenshu-klooster werd gesticht in het Daye-tijdperk van de Sui-dynastie (605–617) onder de naam Xinxiang-tempel. Aan het eind van de Ming verwoestte de oorlog het, en er bleven slechts tien ijzeren beelden en twee duizendjarige sparren over; in 1697 herbouwde de monnik Cidu het en gaf het de naam die het nog draagt, Wenshu Yuan, naar Manjushri. De uitbreiding in het Daoguang-tijdperk (1821–1850) legde de huidige architectuur vast: een as van houten zalen in de stijl van de westelijke vlakte van Sichuan, versterkt met 82 stenen kolommen en bevolkt met bronsgegoten beelden.
Het contrast zit in het leven dat zich binnen voortzet. Dezelfde gemeenschap die een fragment bot van de monnik Xuanzang bewaart, gered tijdens de Culturele Revolutie, en vier soetra's die volgens de overlevering met bloed zijn gekopieerd, houdt het ochtend- en avondgezang in stand met een zang in het Sichuanese dialect die al ruim 300 jaar wordt doorgegeven, en schenkt sinds 2017 op zondagen en boeddhistische feestdagen gratis thee aan het publiek: gemiddeld meer dan 1100 keer per dag.
Hoogtepunten
- Hoofdpoort — Het opschrift van 1830 dat nog aan de oude naam herinnert, Xinxiang-tempel
- Mahavira-zaal — 10,56 m hoog, bronzen boeddha's van 1829 en twee jade boeddha's uit Birma
- Sparren van Cidu — De hoek waar een monnik tussen de ruïnes mediteerde en het klooster in de zeventiende eeuw herrees
- Vredespagode van de Duizend Boeddha's — IJzer, zo'n duizend boeddhabeelden en het ritueel van de drie rondes
- Theehuis van Xiangyuan — Tafels onder de bomen, vegetarische eetzaal en gratis thee op zondag
Midden in het centrum van Chengdu geeft een houten toegangspoort met drie openingen toegang tot het Wenshu-klooster (文殊院, Wenshu Yuan), een boeddhistisch chan-klooster dat geen museum is maar een thuis: zo’n 80 monniken wonen er onder abt Zongxing, met ochtend- en avondgezang, rituele maaltijd in de refter en biecht om de veertien dagen. Het vraagt op geen enkele dag van het jaar entree, en tussen zijn binnenplaatsen bestaan wierookrook, houten zalen en theetafels onder de bomen naast elkaar.
De geschiedenis van het Wenshu-klooster kent twee geboorten. De eerste, in het Daye-tijdperk van de Sui-dynastie (605–617), als Xinxiang-tempel; een toeristengids plaatst haar al in de Tang-tijd, maar de officiële en encyclopedische bronnen houden de Sui-datum aan. De tweede kwam na de oorlog die aan het eind van de Ming alle gebouwen verbrandde: in 1681 (1682 volgens andere bronnen) ging de monnik Cidu tussen de ruïnes mediteren, in 1697 herbouwde hij het en gaf het de naam Wenshu, de Chinese naam van Manjushri. Keizer Kangxi riep hem driemaal naar het hof en driemaal kreeg hij een nee; in 1702 (1701 volgens de Boeddhistische Vereniging van Chengdu) schonk hij het klooster een plank met de tekens ‘Konglin’, ‘leeg bos’, waaraan zijn andere naam, Konglin Tang, te danken is.
Het complex bewaart ook stukken die door de overlevering met verhalen zijn omgeven: een kasaya geborduurd met 248 boeddhafiguren die wordt toegeschreven aan gemalin Tian, favoriete van Chongzhen, de laatste Ming-keizer; een Guanyin geborduurd met mensenhaar door de dochter van een onderkoning van Shaanxi en Gansu; en een zevenverdiepingenpagode getekend met de hele Diamantsoetra in tekens van 4 mm. Om te weten wat er te zien is in het Wenshu-klooster en zijn architectuur te lezen, van de poort die nog de oude naam draagt tot de theetafels van Xiangyuan, loopt de audiogids het complex af in vijf haltes en een uur vertelling, langs een monnik die nee zei tegen een keizer en een gemeenschap die nog steeds thee schenkt aan wie komt.
De theetafels in de open lucht hebben hun tegenhanger in het theehuis Heming van het Volkspark, en het taoïstische tegenwicht van het klooster ligt in het Qingyang-paleis. Naar het noorden, op zo’n tien kilometer, ligt de Reuzenpandabasis van Chengdu.
Een naam van veertien eeuwen terug boven de poort
Wenshu Monastery (文殊院)
Samenvatting van deze stop
De toegangspoort, die één geheel vormt met de zaal van de Hemelse Koningen, opent zich in drie openingen die de drie poorten van de bevrijding symboliseren. Bovenaan staan de tekens 文殊院, de naam van nu; maar boven de middelste poort staat nog een opschrift, ‘古信相寺’, ‘oude Xinxiang-tempel’. Abt Guochao schreef het in 1830, na het voltooien van een uitbreiding van het klooster, ter nagedachtenis aan de tempel die hier vanaf het Daye-tijdperk van de Sui stond, lang voordat hij in 1697 Wenshu Yuan ging heten.
Die oude naam sleept een legende mee. Volgens de overlevering ontstond de Xinxiang-tempel op initiatief van de favoriete concubine van Yang Xiu, prins van Shu en zoon van keizer Wen van de Sui. De ene versie vertelt dat hij hem liet bouwen voor een non genaamd Xinxiang; de andere dat de favoriete zelf het hof verliet, de kloostergeloften aflegde onder de naam ‘meester Xinxiang’ en het heiligdom stichtte. Als dat zo is, herinneren de vier tekens op de poort niet aan een heilige of een keizer, maar aan een vrouw van het hof. Voor de poort vertelt de audiogids de twee versies van wie Xinxiang was.
Wat de brand overliet en wat erna kwam
Mahavira-zaal
Samenvatting van deze stop
De houten zalen van de hoofdas, naar het zuiden gericht vanaf de zaal van de Hemelse Koningen tot de soetrabibliotheek, met aan weerszijden de klokkentoren en de trommeltoren, wekken de indruk er altijd te hebben gestaan. Dat klopt niet: aan het eind van de Ming-dynastie verbrandde de oorlog alle gebouwen van de Xinxiang-tempel, en er bleven slechts tien gietijzeren beelden van beschermgoden van de geboden en twee duizendjarige Chinese sparren van over.
De herbouw van het Daoguang-tijdperk (1821–1850) zocht materialen die zouden duren: de beelden in de zalen van de as werden helemaal in brons gegoten en er werden 82 stenen kolommen als versterking toegevoegd, tussen houten raamwerken met uiteenlopende motieven. In de Mahavira-zaal, 10,56 meter hoog, wordt de Boeddha Sakyamuni geflankeerd door Ananda en Kasyapa, gegoten in 1829.
Op het altaar rusten bovendien twee jade boeddha’s uit Birma die op twee verschillende reizen arriveerden: de linker in april 1923, meegebracht door de monnik Xinglin, en de rechter in 1938, meegebracht door de monnik Dengyun vanaf de grote gouden pagode van Birma. De vertelling op de binnenplaats volgt de reis van die twee beelden naar Chengdu.
Twee sparren waar alles begon
Sparren achter de Mahavira-zaal
Samenvatting van deze stop
Achter de Mahavira-zaal, naast de achterste dakrand, staan twee Chinese sparren van zo’n 15 meter. Ze nemen de plek in van het paar bomen dat de poort van de oude Xinxiang-tempel flankeerde, die de brand van het einde van de Ming overleefden. Daartussen bouwde de monnik Cidu zijn hut toen hij tussen de ruïnes ging mediteren.
Men vertelt dat de buren ‘s nachts een groot licht zagen op de plek waar hij mediteerde en hem daarom voor een incarnatie van Wenshu, Manjushri, hielden; andere bronnen plaatsen het wonder later, in een beeld van de bodhisattva dat tussen de vlammen van zijn crematie verscheen. Met steun van ambtenaren en notabelen herbouwde Cidu de tempel in 1697. Keizer Kangxi riep hem driemaal naar het hof in Peking en de monnik weigerde alle drie de keren; toch schonk de keizer het klooster uiteindelijk de gekalligrafeerde plank ‘Konglin’.
De oorspronkelijke bomen stierven in 1963 en wat je nu ziet, is herplant: wat deze hoek toont, is deels een afwezigheid. De audiogids vult haar met het verhaal van de monnik van de hut die niet naar Peking wilde.
De pagode van de abt die een bot redde
Vredespagode van de Duizend Boeddha's
Samenvatting van deze stop
De Vredespagode van de Duizend Boeddha’s is een zeshoekige ijzeren pagode met zo’n duizend boeddhabeelden, draken en belletjes bovenaan, aan drie zijden omgeven door galerijen met stelen met inscripties. Ze werd gebouwd door abt Kuanlin (1905–1999), dezelfde die na de heropening van het klooster tijdens het Lentefeest van 1977 het theehuis, de vegetarische eetzaal en het Wenshu-paviljoen toevoegde.
Voor hij bouwde, moest Kuanlin beschermen. Wenshu bewaart een fragment van het wandbeen van de monnik Xuanzang, in 1942 gevonden in Nanjing; tijdens de Culturele Revolutie droeg de abt het dagelijks om zijn middel gewikkeld en redde het onbeschadigd ondanks de vervolging. Wanneer en hoe de relikwie in Chengdu aankwam, blijft omstreden: de bronnen zijn het niet eens over de datum, noch over of het om een verdeling over meerdere steden ging of een tijdelijke bewaring.
Rond de pagode herhaalt zich een minimaal gebaar: drie rondes met de klok mee lopen, wat naar men zegt zorgen verdrijft en vrede brengt. Voor de Mahavira-zaal voegt het volksgeloof er nog een toe: zachtjes een honderd jaar oude bronzen plaat met het teken 福, ‘fortuin’, strelen om al het geluk van de wereld op te vangen. Aan de voet van de pagode vertelt de audiogids hoe een relikwie die jaren verborgen in een gordel doorstond.
Gratis thee onder de bomen van het klooster
Theehuis van Xiangyuan
Samenvatting van deze stop
Xiangyuan is het aangelegde deel van het complex, open voor het publiek, met een vegetarische eetzaal, een winkel en theetafels in de open lucht onder de bomen. Hier lijkt het klooster geen monument meer en zie je het zoals het is: een gemeenschap van 80 monniken die het ochtend- en avondgezang, de rituele maaltijd in de refter en de veertiendaagse biecht in stand houdt, zonder het hele jaar entree te vragen.
Sinds 2017 schenkt een groep van het klooster op zondagen en boeddhistische feestdagen gratis thee aan het publiek, gemiddeld meer dan 1100 keer per dag. En in de zalen klinkt nog altijd de fanbai, het liturgische gezang van Wenshu in Sichuanese stijl: het is gebaseerd op het Sichuanese dialect, is sinds Cidu door 18 generaties abten doorgegeven gedurende meer dan 300 jaar en kwam in april 2023 op de zesde provinciale lijst van immaterieel erfgoed van Sichuan. De laatste halte van de audiogids vertelt, met het kopje voor je, hoe dat gezang van abt op abt tot vandaag is overgegaan.
