Nationaal monument
Audiogids Jade-keizerpagode (Chùa Ngọc Hoàng)
Achter een poort met draken ligt een Kantonese tempel in schemerlicht waar Saigon nog altijd komt bidden om een kind, tussen oliedampen, opgehangen draden en schildpadden die een smeekbede dragen.
- 40 min audio
- Kantonese taoïstische tempel
De Jade-keizerpagode, begin twintigste eeuw gebouwd door de Kantonees Lưu Minh, ontstond met twee doelen tegelijk: de verering van Ngọc Hoàng en de bijeenkomsten van een geheim genootschap dat de Qing-dynastie wilde omverwerpen. Sinds 1994 een nationaal monument voor architectuur en kunst, behoudt de tempel ruimte en architectuur bijna zoals oorspronkelijk, met zo'n 300 cultusbeelden van hout, keramiek en papier-maché.
De opperste god van het pantheon laat zijn gezicht niet zien: een gordijn van parels verbergt zijn aangezicht terwijl de gelovigen een voor een olie in zijn lampen gieten en zachtjes hun naam en leeftijd zeggen. Een paar stappen verder, in de kapel van de twaalf hemelse vroedvrouwen, worden draden opgehangen om een jongen of een meisje te vragen, hetzelfde verzoek dat in 2016 Barack Obama de opmerking ontlokte: ‘Ik hou van dochters’.
Hoogtepunten
- Zo'n 300 cultusbeelden, ongeveer honderd ervan van papier-maché
- Ngọc Hoàng op de troon, zijn gezicht verhuld door een gordijn van parels
- Kapel van Kim Hoa Thánh Mẫu en de 12 hemelse vroedvrouwen
- Schildpaddenvijver met schildpadden die zijn losgelaten om om nageslacht te vragen
- Eerste stop van Barack Obama in Ho Chi Minhstad in 2016
In de Mai Thị Lựu-straat valt het lawaai van de scooters plotseling weg voor een drievoudige poort die door twee draken wordt bewaakt. Aan de andere kant wacht de Jade-keizerpagode, voor de stad Chùa Ngọc Hoàng, een kleine Kantonese tempel van begin twintigste eeuw die nog altijd volop in gebruik is. De geschiedenis van de Jade-keizerpagode begint met Lưu Minh, een Kantonees met de religieuze naam Lưu Đạo Nguyên, die haar bouwde ter ere van Ngọc Hoàng; de exacte datum wordt betwist en de bronnen plaatsen haar tussen 1900 en 1909. In 1982 kwam ze in handen van monnik Thích Vĩnh Khương en de Boeddhistische Kerk van Vietnam, in 1984 kreeg ze de boeddhistische naam Phước Hải Tự, ‘tempel van de zee van geluk’, en op 15 oktober 1994 werd ze uitgeroepen tot nationaal monument voor architectuur en kunst.
Wat er te zien is bij de Jade-keizerpagode past in een paar meter, maar elk daarvan is beladen met de wensen van anderen: een binnenplaats met schildpadden en duiven, een schemerige zaal met zo’n 300 cultusbeelden en een kapel waar paren komen die een kind willen. De audiogids loopt de tempel af in vier haltes, met een gedocumenteerde vertelling die je ter plekke beluistert, tussen de oliedampen en het gemurmel van de gelovigen.
Het katholieke Saigon heeft zijn grootste tempel in de Notre-Dame-kathedraal van Saigon, ruim een kilometer naar het zuiden, tegenover het Centraal Postkantoor van Saigon.
Twee draken en een stichter met een dubbelleven
Chùa Ngọc Hoàng
Samenvatting van deze stop
De toegangspoort, de tam quan, ontvangt je met twee draken met golvende lijnen als golven, tegenover elkaar terwijl ze om een parel strijden. Daarboven toont het bakstenen gebouw de architectuur van de Jade-keizerpagode in haar bekendste vorm: yin-yang-dakpannen en nokken en hoeken vol gekleurde keramische beeldjes. Hoewel de officiële naam sinds 1984 Phước Hải Tự is, blijft ze in de stad Ngọc Hoàng heten.
Achter die gevel gaat een stichter schuil over wie twee onverenigbare verhalen bestaan. De bronnen documenteren Lưu Minh als strikt vegetariër en aanhanger van de Minh Sư-cultus, die de tempel betaalde voor de eredienst en tegelijk voor de bijeenkomsten van een geheim genootschap dat de Mantsjoe-dynastie Qing wilde omverwerpen. Een andere, meer betwiste versie presenteert hem als zakenman die de gunst van de goden zocht voor zijn handel. Welk van de twee portretten het best past bij wat in de zalen te zien is, is een vraag die de vertelling op de drempel openlaat.
Schildpadden met een smeekbede
Schildpaddenvijver
Samenvatting van deze stop
De betegelde voorhof draait om een groot wierookvat, met bomen, duiven en een hoek vol geparkeerde scooters. Ernaast ligt een vijver vol schildpadden, sommige heel groot, en nog een met witachtige vissen, altijd met iemand die erboven hangt om ze te bekijken.
Die schildpadden zijn er niet ter versiering. Wie om een kind vraagt, koopt een paartje en laat het in de vijver los; als de schildpad zwanger raakt, geldt de smeekbede als verhoord, en sommigen graveren de namen van man en vrouw in het schild. Die tegelvloer is bovendien de enige ingrijpende verandering die het complex in meer dan honderd jaar onderging: de rest van de ruimte en de architectuur is bijna ongeschonden tot nu toe gekomen, en het diploma van nationaal monument uit 1994 hangt in de tempel.
Een keizer die luistert achter een gordijn van parels
Beeld van de Jade-keizer
Samenvatting van deze stop
In de hoofdzaal verheft zich het grootste beeld van de tempel: Ngọc Hoàng op de troon, met een scepter in beide handen en een hoofdtooi waaraan een gordijn van parels hangt dat zijn gezicht verbergt. Hij wordt geflankeerd door Huyền Thiên Bắc Đế en een hofhouding van hemelse generaals en soldaten, uit hout gesneden. Rondom verzamelt de tempel zo’n 300 cultusbeelden, waarvan er ongeveer honderd volledig van papier-maché zijn, het giấy bồi, naast andere van hout en keramiek.
Voor deze keizer volstaat het niet wierook aan te steken. Volgens een gedocumenteerde overlevering koopt de gelovige olie bij de ingang van de zaal, giet die in de lampen van het altaar en spreekt, terwijl ze brandt, zachtjes zijn naam, leeftijd en die van zijn familie uit om vrede of harmonie thuis te vragen. Een houten trap rechts leidt naar een altaar op de verdieping, dat je op blote voeten betreedt, en naar een klein terras boven de binnenplaats. Elk jaar, op de 9e dag van de 1e maanmaand, de datum die als geboortedag van de Jade-keizer geldt, vult het feest van Vía Ngọc Hoàng de tempel met pelgrims; wat dat parelgordijn werkelijk verbergt, blijft voor de vertelling voor het altaar.
Twaalf vroedvrouwen en een draad om een kind te vragen
Kapel van Kim Hoa Thánh Mẫu en de 12 bà mụ
Samenvatting van deze stop
Links van de hoofdzaal opent zich de kapel van Kim Hoa Thánh Mẫu en de 12 bà mụ, hemelse vroedvrouwen die elk een deel van het lichaam van het kind vormen. Het is de hoek waar paren komen die nageslacht vragen, en het gebaar is voorgeschreven: wie een jongen wil, hangt een draad aan het beeld rechts, wie een meisje wil, aan dat links, en wrijft daarna driemaal over de buik van de vroedvrouw en driemaal over de eigen buik. Vlakbij ontvangt het altaar van Ông Tơ en Bà Nguyệt, de godheden die huwelijken knopen, alleenstaanden en jonge paren, en een andere zaal, die van de rechter van de onderwereld, toont platen met de tien martelingen van de hel.
In deze kapel komen de verschillende fasen van hetzelfde verhaal samen: vrouwen die nog wachten, zwangeren die opnieuw om een bevalling zonder complicaties komen vragen en gezinnen die het inmiddels geboren kind brengen om te danken. Tot hier kwam ook Barack Obama op 24 mei 2016, op zijn eerste stop in Ho Chi Minhstad, met afgesloten straat en geblokkeerd mobiel signaal; toen hem werd uitgelegd dat in de tempel wordt gebeden om zonen, antwoordde de vader van Malia en Sasha lachend: ‘Ik hou van dochters’.
