Geschiedenis van Phuket
Audiogids Heldinnenmonument (Thao Thep Kasattri and Thao Si Sunthon Monument)
Op een rotonde in Thalang herinneren twee zussen met een zwaard eraan hoe een eiland zonder gouverneur in 1786 weerstand bood aan een Birmese vloot. Hun silhouet is nu het officiële zegel van de provincie Phuket.
- 20 min audio
- Verdediging van Thalang, 1786
Het monument staat op de kruising van Tha Rua, in het district Thalang, het oude hart van het eiland. Het werd gebouwd in 1966 en op 23 mei 1967 ingehuldigd door koning Bhumibol Adulyadej. Het herdenkt Chan en Muk, dochters van een plaatselijk leider en van een Maleisische vrouw uit Kedah, die de verdediging van Thalang organiseerden tegen de Birmese generaal Wungyi.
Het verhaal dat het voetstuk viert heeft een minder luisterrijke kant. Een generatie later, in 1810, werd Thalang bij een nieuwe invasie met de grond gelijkgemaakt, en brieven van de familie aan een Britse koopman spreken van schaarste. Tussen die twee uitersten bewaart het eiland bovendien een legende: die van de vrouwen die zich als soldaten verkleedden op de muren.
Hoogtepunten
- Wit voetstuk met de twee zussen, Thao Thep Kasattri en Thao Si Sunthon
- Inscriptie op de noordzijde die de verdediging dateert in het boeddhistische jaar 2328
- Kanonnen met eigen naam en een beleg van ongeveer een maand in 1786
- Afbeelding van het monument sinds 1985 het officiële zegel van Phuket
- Offeraltaar met slingers, kaarsen en gele bloemen
Wat te zien bij het Heldinnenmonument: een wit voetstuk midden op de rotonde van Tha Rua, met het verkeer van de luchthavenweg eromheen, Thaise en koninklijk gele vlaggen, en bovenop twee vrouwenfiguren, ten minste een van hen met een zwaard. De geschiedenis van het Heldinnenmonument begint in 1786, toen Chan en Muk, samen met de zoon van de eerste, Thien, en hun neef Thongpun, de verdediging van Thalang organiseerden tegen een Birmese vloot van 3.000 man. De bouw van het monument dateert van 1966 en de inhuldiging van 1967. Thalang was toen de grootste nederzetting van het eiland; de huidige stad Phuket werd pas in 1827 gesticht. De volledige ervaring, met wat het voetstuk niet vertelt, beleef je het best met de audiogids. Zijn verhaal sluit aan op de geschiedenis van Phuket zoals het Phuket Thai Hua Museum die vertelt, en onder de grote monumenten van het eiland deelt het de hoofdrol met de Grote Boeddha van Phuket.
Het zegel van Phuket op een rotonde
Heroines Monument
Samenvatting van deze stop
Het monument werd in 1966 (jaar 2509 van de boeddhistische jaartelling) opgetrokken op de kruising van Tha Rua, in de tambon Si Sunthon, district Thalang. In 1985 werd het beeld van het geheel, in een cirkel met kanok-ornament, het officiële zegel van de provincie Phuket, zodat het silhouet van de twee zussen op officiële borden over het hele eiland te zien is. Het embleem van Phuket ontstaat zo in het oude hart van het eiland en niet in de stad Phuket.
De noordzijde van het voetstuk, de voorzijde, draagt een Thaise inscriptie die de verdediging van Thalang dateert in het jaar van de slang 2328 en de bouw van het monument in 2509. Het geheel omvat bovendien een gedicht van prins Krom Phra Narathip Praphanphong. De datum van de overwinning is onderwerp van discussie: de inscriptie plaatst haar in 1785, terwijl de geschiedschrijving op basis van de brieven van Thalang haar op 13 maart 1786 dateert. Het verschil past bij de oude Siamese jaartelling, waarin het jaar in april wisselde.
Aan de voet van het voetstuk ontvangt een altaar slingers, kaarsen, gele bloemen en olifantenfiguren die gelovigen achterlaten. Enorme witte kommen omlijsten het ronde plein en een gouden balustrade omringt de sokkel. Voordat ze standbeelden werden, waren Chan en Muk personages in film, televisie en illustratie, volgens de gedocumenteerde overlevering: Suek Thalang (1956), de serie Songkhram Kao Thap (1988), Ying Kraeng Mueang Thalang (2006) en de tekeningen van Hem Vejakorn rond 1969. Het oorspronkelijke model van de beeldengroep wordt bewaard in de Sala van Beeldhouwprototypes. Hoe die eerdere roem het beeld heeft gevormd dat nu bovenaan te zien is, wordt uitgelegd door de vertelling ter plaatse te beluisteren.
Een weduwe gearresteerd voor drieduizend Birmezen
Standbeelden van Thao Thep Kasattri en Thao Si Sunthon
Samenvatting van deze stop
Aan de westzijde staan de twee figuren op ooghoogte wanneer men omhoog kijkt. Chan, geboren rond 1735, en Muk, rond 1737, waren dochters van Chom Rang, plaatselijk leider van Thalang Ban Takhian, en van Masia, een Maleisische vrouw uit Kedah. De titels die ze nu op het monument dragen, ontvingen zij later uit handen van de koning.
De context van de invasie verklaart het gewicht van het moment. In december 1785 overleed Phra Phimol, gouverneur van Thalang en echtgenoot van Chan, en de stad bleef zonder gouverneur achter toen de dreiging naderde. Kort daarvoor was Chan door Phraya Thammatrailok gearresteerd om in Pak Phra te worden berecht, en zij keerde terug naar Thalang toen de Birmezen die plaats innamen. Generaal Wungyi zeilde uit met een vloot van 3.000 man en begon in februari 1786 de aanval op Thalang, binnen de Oorlog van de Negen Legers van koning Bodawpaya. Een pas vrijgelaten weduwe stond zo aan het hoofd van een stad zonder gouverneur.
Twee kanonnen met een naam en een maand beleg
Zwaard van de standbeelden
Samenvatting van deze stop
De zuidzijde van het voetstuk vat het militaire tafereel samen. Volgens de bronnen versterkten Chan en Muk Wat Phra Nang Sang met een kanon genaamd Mae Nang Klang Mueang, terwijl hun neef Thongpun Thung Nang Dak verdedigde met een ander, Phra Phirun Sanghan. De Birmezen landden bij Tha Taphao. De Britse koopman Francis Light, een vriend van de familie van Chan, voorzag de verdedigers van musketten; in 1786 verliet hij Thalang voor het eiland Penang en bleef hij briefwisseling voeren met de familie.
Na ongeveer een maand onafgebroken strijd trokken de Birmezen zich op 13 maart 1786 uit Thalang terug. Tegenover deze kroniek van kampen en kanonvuur bewaart het eiland een lichtere legende. Volgens de legende gelastten Chan en Muk, met de gouverneur net overleden, de vrouwen zich als soldaten te kleden en zich op de muren te posteren, en zagen de Birmezen af van de aanval omdat ze een groter garnizoen meenden te zien. De kroniek van de strijd maakt geen melding van vermommingen, maar elke 13 maart viert het eiland de twee zussen op het feest van Thao Thep Krasattri en Thao Si Sunthon.
Titels van de koning op de kaart, schaarste in de brieven
Uitzicht op weg 402
Samenvatting van deze stop
Vanaf de oostzijde, kijkend naar weg 402, leven de titels die koning Rama I na de oorlog verleende voort in het landschap. Chan ontving die van Thao Thep Kasattri en Muk die van Thao Si Sunthon, de namen die het monument draagt. In 1940 werd de tambon Liphon, waar het staat, herdoopt tot Si Sunthon, en een andere tambon van Thalang heet Thep Krasattri. Volgens de overlevering is de oude naam Liphon afgeleid van ‘Ban Lik Phon’, ‘de plaats waar men ontsnapte’, naar de bewoners die er hun toevlucht zochten zonder dat de Birmese soldaten hen vonden.
De roem kende een minder feestelijk einde. Thalang viel in 1810 bij een nieuwe Birmese invasie en werd volledig met de grond gelijkgemaakt; Thien, zoon van Chan en gouverneur van de stad, werd als gevangene naar Birma gevoerd. Eerder bleef Francis Light vanuit Penang brieven van de familie ontvangen, geschreven in oud Thai. In 1788 bekende Prang, de oudste dochter van Chan, hem dat zij elke dag in grote nood leefde, en in 1792 vroeg Thien hem om medelijden voor zijn moeder, inmiddels oud, ziek en in armoede. Die intieme brieven, die de vertelling van de audiogids ter plaatse weer oppakt, tonen wat er na de overwinning kwam die de rotonde viert.
