Gemeenschapsmuseum
Audiogids Phuket Thai Hua Museum
Een voormalige Chinese school van de Hokkien-gemeenschap, wit en Sino-Portugees, die nu uitlegt waar de oude binnenstad van Phuket vandaan komt. Een rode vleermuis in de fronton vat haar motto samen: kunnen lezen is het grootste geluk.
- 60 min audio
- Sino-Portugese school uit 1934
Aan Krabi Road staat een wit herenhuis van twee verdiepingen, symmetrisch en met zuilen, achter het hek teruggeplaatst. De meeste bronnen plaatsen het in 1934, toen het werd gebouwd als de school Phuket Thai Hua met giften van Hokkien-families die rijk waren geworden met de tinmijnbouw. Op het terrein stond sinds 1911 al de school Hua Boon, en het huidige gebouw behoort tot de meest gefotografeerde van de oude binnenstad.
Het contrast komt van de geschiedenis: in 1941 trok Thailand de vergunning van alle scholen in het Chinees in en sloten de lokalen tot na de oorlog. Tientallen jaren later maakten de Alumnivereniging en de Kusol Songkroh-stichting van Phuket van het gebouw een gemeenschapsmuseum, dat officieel op 1 oktober 2008 opende en datzelfde jaar werd bekroond door de Association of Siamese Architects.
Hoogtepunten
- Rode vleermuis in de fronton — symbool van lezen als het grootste geluk
- Centrale binnenplaats onder de dakopening, met dak van kab kluay-pannen
- 13 zalen op twee verdiepingen: Hokkien-kolonisten, Angyee-geheime genootschappen en feesten van Phuket
- Nagebouwd klaslokaal met oude lessenaars en klassenfoto’s
- Oorsprong van het Vegetarisch Festival van Phuket, gedateerd in 1825
Wat te zien in het Phuket Thai Hua Museum is eigenlijk een vraag over hoe de oude binnenstad van Phuket tot stand kwam. De geschiedenis van het museum begint in 1911, toen het terrein een heiligdom en een hogere school in het Chinees met de naam Hua Boon herbergde. Het huidige herenhuis kwam in 1934, betaald door Hokkien-tinfamilies, al lopen de bronnen uiteen over het exacte jaar van het gebouw (genoemd worden 1904, 1911 en 1934; 1934 is de meerderheidsdatering).
Na de Tweede Wereldoorlog veranderde de school twee keer van naam: Phuket Chung Hua in 1946 en Phuket Thai Hua in 1948, een naam die tegelijk ‘Thais en Chinees’ betekent. In 1995 verhuisde de school naar Vichit Songkram Road, waar ze nog functioneert, en bleef het oude gebouw bijna leeg achter. In 2002 werd het een historisch monument en kreeg het zijn nieuwe leven als museum in zicht. De volledige wandeling, met de context van elke zaal, beleef je het best met de audiogids in het huis zelf. Dat Chinees-Peranakan erfgoed van de oude binnenstad zet zich voort in Thalang Road en in Chinpracha House, een ander bouwwerk van de tinbaronnen, terwijl de bredere geschiedenis van Phuket verdergaat in het Heldinnenmonument.
De rode vleermuis die lezen belooft
Phuket Thai Hua Museum
Samenvatting van deze stop
Vanaf Krabi Road toont de witte Sino-Portugese gevel zich symmetrisch, met zuilen en een hek ervoor. Het eerste gegeven om te onthouden is wie hem betaalde: geen paleis of tempel, maar Hokkien-families die rijk waren geworden met de tinmijnbouw en investeerden in een school voor hun kinderen. Vóór haar had hetzelfde terrein de school Hua Boon gehuisvest, in 1911 gesticht.
In de fronton van de ingang verschijnt een reliëf van een rode vleermuis met uitgespreide vleugels. In de Chinese symboliek is rood grootsheid en de vleermuis geluk; de uitgespreide vleugels doen denken aan een opengeslagen boek. In een school leest het geheel als een motto: kunnen lezen is het grootste geluk.
Het detail dat deze toegangspoort haar volle betekenis geeft, blijft bewaard voor de vertelling ter plaatse.
Een binnenplaats onder de hemel, lokalen gesloten bij decreet
Centrale binnenplaats onder de dakopening
Samenvatting van deze stop
Het gebouw volgt een symmetrische rechthoekige plattegrond rond een centrale binnenplaats, onder een dakopening. Het dak is een schilddak gecombineerd met een geveltop en bedekt met kleipannen van het type kab kluay, zichtbaar vanaf de binnenplaats en vanaf de straat. Aan de zijkanten strekken zich de linker- en de rechtervleugel uit.
Diezelfde ruimte bewaart een wond. In 1941, onder de regering van maarschalk Plaek Phibunsongkhram, trok Thailand de vergunning van alle scholen in het Chinees in en sloot de school tot na de Tweede Wereldoorlog. De terugkeer kwam met een dubbele naam, Phuket Thai Hua, die de twee talen en de twee identiteiten van de gemeenschap verenigde.
Tin, winkels en geheime genootschappen
Maquette en zaal van de shophouse
Samenvatting van deze stop
De benedenverdieping is gewijd aan de Hokkien-kolonisten die in de 19e eeuw voor het tin kwamen. Een maquette van een traditionele shophouse en een zaal die de winkel van een koopmansfamilie nabootst, met weegschalen, aardewerken kruiken en kasboeken, geven de sleutel tot het begrijpen van de architectuur van de straten van de oude binnenstad. Andere zalen tonen baba-peranakan-meubilair met parelmoerinleg, ceremoniële kleding en huishoudelijke voorwerpen geschonken door plaatselijke families.
Het museum verbergt ook zijn donkerste episode niet: de Angyee-geheime genootschappen van de mijnopstanden van eind 19e eeuw. Volgens de gedocumenteerde overlevering brak in 1876 in Phuket de zogeheten Angyee-opstand uit, een opstand van Chinese arbeiders van de tinmijnen. Tegenover de opstandelingen schaarden de bewoners van het district Chalong zich achter twee monniken van de tempel Wat Chalong, Luang Pho Chaem en Luang Pho Chuang, die bovendien de gewonden met kruidengeneeskunde zouden hebben behandeld. Wat Chalong bewaart nu een standbeeld van Luang Pho Chaem.
Het is de paradox van een museum van de Chinese gemeenschap dat ook het moment vertelt waarop een deel van die gemeenschap de vijand was. Hoe die stukken in elkaar passen, wordt het best uitgelegd met de vertelling voor de maquette.
Lessenaars waar moeders en dochters studeerden
Nagebouwd klaslokaal
Samenvatting van deze stop
Het nagebouwde klaslokaal reproduceert de school van de beginjaren, met oude lessenaars en foto’s van lichtingen leerlingen. Het is het punt van de wandeling waar het gebouw van binnenuit wordt gezien, met de ogen van een leerling. In 2008 vertelde een oud-leerlinge uit de jaren zeventig voor deze lessenaars dat haar moeder vóór haar op dezelfde school had gestudeerd: meerdere generaties van dezelfde familie liepen door deze klassen.
De wandeling sluit ook aan op het bezoek van koning Rama VII aan het schoolterrein in 1928, dat dateert van vóór het huidige gebouw en nu in het museum wordt herdacht. En op de stilte na 1995, toen de school te klein werd en naar Vichit Songkram Road verhuisde: jarenlang werd het oude gebouw aan Krabi Road nauwelijks gebruikt, behalve voor bijeenkomsten van oud-leerlingen.
Van het Chinese lokaal naar het Vegetarisch Festival
Feestzaal en Vegetarisch Festival
Samenvatting van deze stop
Op de bovenverdieping kijkt een doorlopende galerij uit op de grote hal beneden. Daarlangs kwam men bij de oude lokalen voor Chinees, terwijl beneden kunst- en cultuurtentoonstellingen werden georganiseerd. De houten trappen, de ramen met luiken en de oorspronkelijke indeling van de zalen bleven bij de renovatie behouden.
De zalen op deze verdieping zijn gewijd aan de feesten van Phuket. Een ervan legt de oorsprong van het Vegetarisch Festival in 1825 uit, toen een rondtrekkend Chinees operagezelschap van een plaatselijke epidemie herstelde na een strikt vegetarisch dieet. Volgens de gedocumenteerde overlevering kende niemand in die mijnnederzetting de volledige ceremonie van het rituele vasten, zodat zij die in het theater zelf improviseerden. Nu duurt het festival negen dagen, met optochten tussen de heiligdommen van Phuket Town en wandelingen over gloeiende kolen.
Het slotstuk is het huis zelf: de Alumnivereniging besloot in 2002 er een gemeenschapsmuseum van te maken, de Kusol Songkroh-stichting van Phuket stuurde de renovatie aan en de restauratie ontving in 2008 de prijs van de Association of Siamese Architects in de categorie openbare gebouwen. Het museum opende op 1 oktober van dat jaar, al plaatsen sommige bronnen dit in 2010, waarschijnlijk vanwege zalen die later werden voltooid.
